کودک، کتاب و هویت ملی

هویت چیست؟

هویت پاسخی به چیستی و کیستی هر فرد است و در واقع مجموعه خصوصیاتی است که شخص را از دیگران متمایز می کند.

هویت یکی از عمده ترین مسائلی است که همواره در طول تاریخ از دغدغه های اصلی بشر بوده که در پی گذر زمان به موضوعی بسیار جدی، مهم و پررنگ تبدیل شده و به زیرشاخه هایی چون هویت فردی، هویت ملی، هویت اجتماعی و … تقسیم شده است. در این میان هویت ملی که شامل مجموعه ای از ارزش ها، سنت ها، عقاید و باورهای یک جامعه می شود، دارای جایگاه ویژه ای است و در غالب اوقات باعث افتخار و احساس وابستگی افراد آن جامعه می شود.

هویت ملی چیست؟

کشور ما به دلیل موقعیت های خاص جغرافیایی، تنوع آب و هوا، وجود همسایگان مختلف، جنگ ها و مهاجرت های گوناگون در بردارنده اقوام مختلفی است که هرکدامشان دارای تاریخ، فرهنگ و آداب و رسوم خاص خود هستند و جزئی از فرهنگ کشورمان  هستند. گذشته تاریخی و فرهنگ زمان حال همه این اقوام  نشان دهنده و تشکیل دهنده هویت ملی-ایرانی ما می باشند.

هویت ملی از جمله مسائلی است که باید در مرکز توجه هر جامعه ای قرار گیرد تا با تکیه بر آن بتوان هم گذشته تاریخی خود را حفظ کرد و هم با استناد به آن تاثیر منحصر به فردی در آینده جامعه جهانی گذاشت.

اما در میان افراد جامعه آنکه بیشترین نیاز را در شناخت هویت ملی خود دارد، کودکان اند چراکه آنها آینده سازان کشور و نگهدارنده و میراث دار هویت تاریخی و فرهنگی کشور هستند.

چگونه کودکان را با هویت ملی آشنا کرد؟

یکی از مهمترین و بهترین روش هایی که می توان کودکان را با هویت ملی-ایرانی شان آشنا کرد، تهیه و خواندن کتاب هایی است که به موضوعات تاریخی و فرهنگی اقوام مختلف و نواحی گوناگون پرداخته است. اینگونه کتاب ها به دو دسته تقسیم می شوند:

اول: کتاب هایی که کاملا بر اساس مستندات تاریخی نوشته شده اند؛ کتاب هایی اینچنین به دلیل ساختاری که دارند ممکن است مورد پسند کودکان(کودکان کمتر از 13 سال) قرار نگیرند و بیشتر مناسب نوجوانان می باشند.

مطالعه کتاب ها و داستان های تاریخی به کودکان و نوجوانان می آموزد که امروز از دیروز تشکیل شده است و باید از آن برای ساختن فردا کمک گرفت.

کتاب های تاریخی کودکان را با میراثی که پیشینیان برای آنها گذاشته اند آشنا می کند و سبب ایجاد عشق و تعلق خاطر به میهن می شوند.

دوم: کتاب هایی که بر اساس واقعیات به صورت داستانی نوشته می شوند. محتوای این گونه کتاب ها باید به نحوی باشند که داستان وار بودن شان آسیب و خللی به واقعیت آن وارد نکند. تصاویر کتاب های تاریخی و قومیتی نیز نقش موثری در شناساندن هویت ملی-ایرانی دارند. یعنی نوع پوشاک، ساختار فضا و مکان، چهره و شکل ظاهری شخصیتها باید به گونه ای تصویرسازی شوند که کاملا با واقعیت تاریخی یا فرهنگی یا قومیتی داستان سنخیت و تناسب داشته باشند.

مطالعه داستان های مربوط به قومیت های مختلف کودکان و نوجوانان را با فرهنگ های متفاوت کشور خود آشنا می کند و باعث می شود که آنهابیشتر به گستردگی و پهناوری کشور خود پی ببرند و با کودکان سایر نقاط سرزمین خود احساس یگانگی و هویت مشترک داشته باشند.

فاطمه معدنی

نویسنده و پژوهشگر کتاب کودک

مطالب پیشنهادی:

کودک کیست؟ و کودکی به چه معنا است؟

۸ روشی که والدین می توانند کودکان را به مطالعه تشویق کنند!

چگونه برای کودکان نوپا کتاب بخوانیم؟

کودکانی تربیت کنیم که به مطالعه عشق بورزند

کانال کتاب کودک و نوجوان
@ketabkoodak

امتیاز دهید